مناسب‌تر است و تعبير « كتب » كه با صيغهء مجهول آورده شده نيز مؤيد آن است . « 1 » س 490 - اگر على عليه السّلام حقّى داشت و حق به جانب بود در زمان خودش چرا براى احقاق آن قيام نكرد ؟ ج - در تفسير عياشى از سليمان بن خالد روايت آورده كه گفت : من به امام صادق عليه السّلام عرض كردم : پاسخ اين مردم كه مىپرسند : اگر على عليه السّلام حقّى داشت چرا براى احقاق آن قيام نكرد ، چيست ؟ فرمود : خداى عزّ و جلّ هيچ انسان و احدى را مكلّف به قيام نمىكند به جز رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله كه در آيهء « فَقاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ وَ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ ، » « 2 » آن جناب را مكلّف كرد تا به تنهايى و يك تنه با كفّار بجنگد ، پس قيام يك تنه فقط مخصوص رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است و امّا دربارهء غير آن جناب فرموده : « إِلَّا مُتَحَرِّفاً لِقِتالٍ أَوْ مُتَحَيِّزاً إِلى فِئَةٍ » « 3 » . ( براى كسانى كه توانايى قتال با كفّار را ندارند جايز است براى چاره‌جويى يا تهيّه نيرو پشت به جنگ كنند ) و على عليه السّلام هم آن روز فئه و جمعيّتى كه او را در احقاق حقّش يارى كنند ، نداشت . « 4 » * * * * * * *

--> ( 1 ) . الميزان ( 40 جلدى ) ؛ ج 3 ، ص 237 . [ با تلخيص ] ( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 84 . ( 3 ) . سورهء انفال ، آيهء 16 . ( 4 ) . الميزان ؛ ج 5 ، ص 39 .